پرواربندی و تغذیه گاوهای گوشتی
ساعت ٢:٢۳ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢٩ مهر ،۱۳۸٩   کلمات کلیدی:

 

پرواربندی و تغذیه گاوهای گوشتی

 

مقدمه:

درعصرحاضر با پیشرفت تکنولوژی وصنعت ، زمینه های توسعه کشاورزی ودامپروری نیز فراهم گردیده است . با افزایش روز افزون جمعیت دیگر صنعت سنتی دامپروری گذشته جوابگوی نیازهای روز افزون جامعه نمی باشد. با ظهور تکنولوژی نوین واحدهای سنتی گذشته خواسته یا ناخواسته از گردونه رقابت حذف شده و جای خود رابه واحدهای صنعتی داده اند ، زیرا از طرفی با افزایش روز افزون تورم و سیر صعودی افزایش قیمتها بویژه درموردخوراک های دام و طیور دیگر واحدهای سنتی گذشته غیر اقتصادی شده ، یا حذف شده اند یا جای خود را به واحدهای صنعتی داده اند.

در این نشریه بر آنیم تا راهکار های جدیدی را پیش روی کشاورزان و دامپروران عزیز قرار دهیم تا بتوانند با تغذیه صحیح دامها زمینه توسعه واحد دامپروری خود را فراهم ساخته وباعث افزایش سوددهی اقتصادی آن گردند.چون مسئله تغذیه اصلی ترین دغدغه دامپروران در زمینه پرورش دام می باشد ، سعی شده است تا با در نظر گرفتن تمامی موانع پیش روی دامداران نکات کلیدی تغذیه ای را برای کشاورزان و دامپروران عزیز بیان نموده ، و پرورش گاو گوشتی را از مرحله شیر خوارگی تا مرحله بلوغ کامل و عرضه به بازار مصرف مختصرا بیان نماییم.            

در این نشریه به صورت خلاصه مطالب زیر بیان شده است. نخست مطالبی پیرامون تغذیه گوساله ، پرورش آن ، تغییر جیره از شیرخوارگی به علوفه خشبی ، پرورش تلیسه ها و جوانه ها بیان گردیده است . سپس ویژگی های خوراکها و علوفه های پر مصرف در گاوداری ها بررسی گردیده ودر پایان هم برای آشنایی دامداران عزیز با معروفترین نژادهای گوشتی دنیا خلاصه ای از مهمترین ویژگی های این نژادها ، زادگاه آنها و مشخصات آنها بیان گردیده است .

پرواربندی و جایگاه آن در دامداری های ایران:

 حرفه پرواربندی دربیشتر دوره های اقتصادی ایران به عنوان حرفه اصلی و سود آور به رسمیت شناخته نشده است و کسانی که به این شغل می پردازند نمی توانند برنامه دقیقی برای برگشت سرمایه و سود منطقی داشته باشند و همیشه در ردیف افراد کم درآمد جامعه قرار میگیرند حتی پرورش دهندگان گاو شیری در اولین فرصت جوانه های خود را می فروشند و از تولید گوشت و پرواربندی انتظار سودی ندارد و اگر هم جوانه ها را پروار نمایند از اجبار خواهد بود ٬ این در حالی است که در اکثر کشور های ارو پایی ، آمریکای لاتین وبه ویژه مکزیک و برزیل این حرفه از سودآورترین مشاغل بوده وجایگاه ویژه ای در بین دامداران دارد . چنانچه دامداران ما نیز بیشتر با این حرفه آشنا گردند شاید دیگر هیچ گاه حاضر به فروش گوساله های شیر خوار یا تلیسه های خود نگردند. پرورش دام های پرواری اگر طبق اصول فنی آن وبا تغذیه صحیح صورت گیرد به جرات میتوان گفت که سودآورترین فعالیت یک دامدارمی باشد.

تغذیه مهمترین و هزینه برترین فعالیت در گاوداری ها:

هنر تغذیه گاو همواره در حال تغییر و پیشرفت است. برخی از اصول بنیادی ثابت  می مانند، اما سیستم های تغذیه، تحت تأثیر یافته های نوین پیدایش خوراکی جدید و دگرگونیهای اقتصادی، به گونه مشخص در حال پیشرفت هستند.
در گذشته بین آنچه کارشناسان تغذیه می گفتند و آنچه که گاودار هنگام تغذیه گاوهایش انجام می داد، فاصله زیادی وجود داشت، اما امروزه برای استفاده مؤثر از منابع باید بین تغذیه نظری و عملی ارتباط منطقی برقرار شود، به گونه ای که گاودار بتواند نتایج پژوهشهای روز را در عمل بکار گیرد.
به عقیده متخصصین دامپروری، غذا و تغذیه مهمترین مسئله در دامپروری است و هیچگونه اصلاحی در حیوان بدون تغذیه صحیح و اصولی امکان پذیر نیست، زیرا وقتی حیوان حداکثر تولید را خواهد داشت که نیازمندیهایش ازهرلحاظ تأمین شده باشد. یعنی می توان گفت منظور از تغذیه صحیح و اصولی به دست آوردن حداکثر بازده با حداقل مخارج است.

  نکات کاربردی در مدیریت تغذیه ای گاو های گوشتی:

  سطح درآمد یک واحد گاوداری بستگی به میزان تولید و هزینه های آن دارد که از این میان خوراک مصرفی با حدود 65-60 درصد بیشترین نسبت هزینه هارا به خود اختصاص می دهد. بنابراین هر چقدر گاوهایی با ظرفیت های تولیدی بیشتری نگهداری شده و زمینه ی بروز توانایی های آنها نیز مساعد گردیده و هزینه های غذایی کاهش یابد حرفه ی گاوداری از سود آوری بیشتری برخوردار خواهد بود .

مدیران موفق واحد های تولید دامی با عجین نمودن هنر و تجربه ی گذشتگان با علوم پیشرفته ی تغذیه ای امروزی که آمیزه ای جالب توجهی را تحت عنوان مدیریت تغذیه ای به وجود آورده اند که با کاربرد علمی این برنامه  ها در مزارع دامپروری و با سود آورنمودن این بخش تولیدی برای سرمایه گذاران این واحد ها که زمینه ی مطمئنی در رابطه با تضمین اقتصادی فعالیتشان فراهم می آورند . مدیران مذبور عمده علت موفقیتشان را علم وعلاقه به زمینه ی مورد فعالیت و تحت نظر گرفتن نکات ریزی می دانند که اگر چه ساده و عملی هستند ولی اغلب از دید افراد پنهان مانده و یا به مورد اجراگذاشته نمی شوند .

 نیازمندی های گاوهای گوشتی‌‌ :

 احتیاجات غذایی حیوانات بستگی به سن، جنس، نوع، وزن، تولید و ... دارد. ادامه زندگی حیوانات بستگی به تغییر و تبدیل موادی دارد که بوسیله انواع مختلف غذا وارد بدن می شوند. در اثر این تغییر وتبدیل احتیاجات حیوان به انرژی و مواد مختلف دیگر تأمین می شود.
تغذیه عبارتست از از یک سلسله اعمالی که طی ان موجود زنده جهت رشد و یا ترمیم بافتهای مرده وآسیب دیده غذای خورده شده را هضم و جذب می کند.
علم تغذیه نه تنها با فیزیولوژی و بیوشیمی خوردن غذا هضم و جذب مواد مغذی مختلف در تمام سلولهای بدن ارتباط دارد، بلکه مرحله دفع مدفوع حاصل از مواد متابولیسم بدن را نیز شامل می شود.
غذا عبارتست از هر ماده و یا ترکیبی که جهت تأمین رشد، تولید و نگهداری به حیوان خورانیده می شود، بدون اینکه به حیوان آسیبی برساند مورد استفاده قرار می گیرد.     
مواد مغذی: مواد موجود در مواد خوراکی هستند که برای سلامتی، نگهداری و تولید حیوان ضروری هستند. این مواد پس از هضم، جذب شده و مورد استفاده حیوان قرار می گیرند. مهمترین مواد مغذی عبارتند از: کربوهیدراتها، اسیدهای چرب، آمینو اسیدها، مواد معدنی، ویتامینها و آب.
جیره غذایی: مقدار معینی خوراک است که یک حیوان در یک مدت محدود ( معمولاً در 24 ساعت ) تغذیه می کنند.

 


تغذیه گوسفند وبز
ساعت ٢:٢۱ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢٩ مهر ،۱۳۸٩   کلمات کلیدی:

 

تغذیه گوسفند و بز

مراتع و علوفه جزء ارزانترین منابع خوراکی برای تغذیه گوسفندان محسوب می شوند . در سیستم چرا ذخیره علوفه گونه هایی مانند : مخلوط علوفه شبدر و علوفه غلات مانند : علوفه چاودار ، یولاف و جو به منظور رفع نیاز مواد خوراکی در زمستان کاهش می یابد . در سیستم چرای گیاهان فرصت بیشتری برای تغذیه گوسفند وجود دارد . چرای بیش از حد می تواند بیشتر احتیاجات انرژی و پروتئین میش ها را فراهم کند و به عنوان تامین کننده انرژی برای تولید ، نگهداری و رشد جایگزین غلات شود .

در بسیاری از سیستم های مرسوم چرا ، حیوانات در تمام سال در منطقه ای خاص از مراتع نگهداری می شوند . در چنین سیستم هایی باید تعادل صحیح بین دام و مرتع حفظ شود .

در فصل زمستان باید علوفه خشک با کیفیت بالا و کنسانتره مناسب در جیره غذایی میش ها منظور شود . میش های خشک می توانند در مرتع به تنهایی نگهداری شده و هنگامی که با علوفه خشک تغذیه می شوند ممکن است طی 4 هفته آخر از بره زایی به مکمل های افزودنی احتیاج پیدا کنند .

اگر میش ها به منظور حداکثر شیر و افزایش سرعت بره زایی پرورش داده می شوند لازم است در تغذیه آنها علوفه خشک همراه با یک برنامه غذایی مناسب با توجه به وضعیت بدنی آنها منظور شود . رابطه مثبتی بین قابلیت هضم و خوراک و میزان مصرف آن در نیز افزایش می یابد. در واقع خوراک هایی که قابلیت هضم بالایی دارند ، منجر به تحریک مصرف در دام می شوند .

نمک ید دار باید در طول پرورش به صورت قابل دسترس در اختیار میش ها قرار گیرد . در سیستم پرورش میش ها به منظور سهولت و صرفه اقتصادی در امر شیر دوشی ، باید دستگاههای شیر دوشی در سالن های شیر دوشی وجود داشته باشد .

اهمیت تاثیر جیره متعادل در تغذیه گوسفند : میش هایی که به خوبی رشد کرده و از بره های خود تا پایان مرحله از شیر گیری پرستاری می کنند به یک جیره متعادل برای نگهداری نیاز دارند . علوفه به تنهایی نمی تواند تمام مواد مغذی ضروری را برای عملکرد مطلوب تامین نماید . لذا به منظور افزایش کیفیت در امر تولید ، مواد مغذی ضروری مورد نیاز است.

مطالعه ای به منظور تعیین تاثیر جیره متعادل بر رشد وکیفیت پشم میش ها بعد از سن 365 روزگی انجام شده است . در این تحقیق از 46 میش در مناطق مختلف نژاد گوسفند سر سیاه لیتوان در یک مزرعه واقع در لیتوا استفاده شده است. طی این مطالعه گوسفندان شاهد با یک غذای استاندارد حاوی افزودنی های معدنی تغذیه شدند و خوراک  گوسفندان سایر گروههای آزمایشی مشابه گروه شاهد بوده است اما در جیره آنها خوراک جو با مقدار مشابه آن بدون پوشینه جایگزین شده است . نتیجه آزمایش نشان داد که وزن در هر 24 ساعت به طور معنی داری افزایش داشته و ترکیب جیره در این آزمایش بر جعد تار پشم و کیفیت آن بی تاثیر ولی وزن زنده میشها ، جعد تار پشم را تحت تاثیر قرار داده است . نتایج حاصل از این آزمایش نشان می دهد که جو بدون پوشینه به دلیل بالا بودن ارزش غذایی آن می تواند به عنوان منبع مناسب پروتئین در جیره غذایی گوشفند و دیگر نشخوارکنندگان استفاده شود .

توصیه های عمومی برای تغذیه میش ها :

1- میشهای خشک و میشهای در آغاز آبستنی :

- علوفه لگومینه یا علوفه مرتع با کیفیت بالا و به مقدار جزیی غلات .

- علوفه خشک لگومینه با کیفیت مناسب به میزان 1/6 تا 2 کیلوگرم در روز .

- یونجه و علوفه خشک شبدر به میزان 6/1 کیلوگرم در روز .

سیلوی ذرت به میزان 7/2 تا 1/3 کیلوگرم ، مکمل پروتئینی 9./. تا 13/. کیلوگرم سنگ  آهک 18./. کیلوگرم .

علوفه خشک لگومینه با کیفیت بالا به میزان 9/. تا 1/1 کیلوگرم و سیلوی ذرت به میزان 3/1 تا 8/1 کیلوگرم .

2- میشها در اواخر آبستنی (4 تا 6 هفته آخر آبستنی):

این مراحل جز مراحل حساس برای میشها محسوب می شود و تامین مواد مغذی در این زمان امری حیاتی به شمار می آید .بطوری که اگر مواد مغذی مورد نیاز تامین نشود ممکن است بیماری آبستنی که نوعی از بیماری کتوز است ایجاد شود که در این صورت می توان به میزان زیادی با بالا بردن مصرف انرژی به وسیله افزایش تدریجی مصرف کنسانتره در 6 هفته آخر آبستنی از بروز این بیماری پیشگیری کرد .

جیره های غذایی در این مرحله همانند جیره های اشاره شده در توصیه شماره 1- است که باید 2/. تا 3/. کیلوگرم غلات به جیره آنها افزوده شود .

3- میشهایی که از بره ها پرستاری می کنند :

مواد مغذی مورد نیاز میشها به طور قابل توجهی در دوره شیر دهی به ویژه هنگامی که از چند بره پرستاری می کند افزایش می یابد و نیاز میش به پروتئین ، انرژی و مواد معدنی بالامی رود .

موارد ذیل نمونه هایی از جیره میش هایی است که از بره های پرستاری می کنند :

-     علوفه لگومینه با کیفیت بالا یا چرادر مراتع علوفه غلات به طور محدود و نیز تغذیه به میزان 4/. کیلوگرم غلات در روز به ازای هر رأس میش.

-          علوفه لگومینه با کیفیت بالا یا علوفه خشک لگومینه به میزان 4/. تا 6/. کیلوگرم در روزبه ازای هر رأس میش.

-     سیلوی ذرت به میزان7/2 تا6/3 کیلوگرم ، مکمل پروتئینی 13/. تا 18/. کیلوگرم ، غلات 4/. تا 6/. کیلوگرم و غلات خرد شده 18./. کیلوگرم در روز به ازای هر رأس میش.

-     علوفه خشک لگومینه با کیفیت بالا به میزان 9/. کیلوگرم ، سیلوی ذرت به میزان 8/1 تا 2/2 کیلوگرم ، مکمل پروتئینی 9./. کیلوگرم و غلات 4/. کیلوگرم در روز به ازای هر رأس میش .

4- مدیریت تغذیه در میش ها:

مشکلات تغذیه ای میش ها در خیلی از موارد کمتر از سایر نشخوارکنندگان است زیرا در مدیریت تغذیه میش ها در مقایشه با سایر نشخوارکنندگان از علوفه خیلی بهتری استفاده می شود . تغذیه قبل از فصل جفتگیری ممکن است تاثیر قابل توجهی در تعداد بره های متولد شده داشته باشد . در این خصوص استفاده از سیستم فلاشینگ با افزایش مواد کنسانتره ای در زمان جفتگیری مفید است که در این صورت درصد دوقلو زایی در میش ها افزایش می یابد .

مدیریت تغذیه بره ها:

مواد ذیل نمونه ای از جیره بره ها است :

-          غلات یا علوفه غیر لگومینه .

-          ذرت زرد آسیاب شده 76 یا 83 درصد .

-          کنجاله سویا (با 50 درصد پروتئین ) 12 یا 15 درصد .

-          نمک یک درصد و پودر یونجه 10 درصد

-          سنگ آهک آسیاب شده یک درصد .

-          پروتئین خام 10/15 تا 56/15 درصد .

-     مخلوط ویتامین (IU000/000/2  از ویتامین Aو 500/000 IU  از ویتامین D وIU  000/35 از ویتامین E در هر تن غذا ) که به مشکلات بره ها که گاهی اوقات با شروع از شیر گیری با آن مواجه می شوند ، کمک می کند .

-          در تنطیم دقیق جیره بره 15 درصد پروتئین کافی است .

     بنابراین بره ها جیره مشابهی در هنگام از شیر گیری دارند و جیره آن ها در این مدت نباید تغییر پیدا کند .

هزینه تغذیه به ازای هر 45 کیلوگرم خوراک به میزان 12/8 تا 96/8 دلار است .

فروش بره ها هنگامی که وزن آن به 54 تا 59 کیلوگرم می رسد باید صورت گیرد .

خوراک دهی گله میش

 

مدیریت تغذیه یکی از مهمترین کارهای مدیریتی است که باید مورد توجه دامداران قرار گیرد . میشهایی که با رژیم  مناسب  تغذیه میشوند ٬ دارای باروری بیشتر و شیر بهتری بوده ٬ تعداد بره های بیشتری را شیر میدهند که سریعتر رشد میکنند . میشهایی که خوب تغذیه شده باشند نه تنها هرسال بره های زیادی تولید میکنند بلکه نسبت به میشهایی که تحت استرس تغذیه ای نبوده اند ٬ سالمتر و در برابر عفونتها و بیماریها مقاومتر هستند . اگر شما در زمینه گوسفندداری تجارت میکنید ٬ مدیریت تغذیه را باید مورد توجه قرار دهید.

بیشترین هزینه در دامداریهای پرورش گوسفند مربوط به غذا است. بنابراین ضروری است که دامدار منابع غذایی در دسترس را ارزیابی کرده و آنها را طوری تنظیم کند که جیره مناسبی در اختیار میشها قرار گرفته و به ازای هر میش درآمد خوبی کسب نماید. پنج ماده مغذی که برای دامها فراهم میسازیم

عبارتند از : آب٬ انرژی ٬پروتئین٬ ویتامینهاو مواد معدنی . معملاًعامل محدود کننده در دامداریها ٬انرژی است. انرژی در جیره ی روزانه مخلوط دانه غلات و علوفه بدست میآید . معمولاًهر گاه به گله ای کنسانتره کافی داده نشود٬ کم بودن جذب مواد مغذی بصورت بیماری بروز میکند . این  مورد در نتیجه عدم ارزیابی کافی منابع غذایی و عدم محاسبه ی وضعیت بدن دام روی میدهد. در گوسفند داری ٬ این بیمار گونی عامل اصلی کاهش سوددهی است .

چگونه دامدار میتواند از تامین شدن مواد غذایی مورد نیاز دامهای خود آگاه گردد ؟

1-      آزمایش کیفی خوراکی

2-      اطلاع از تغییر نیازهای غذایی در طول چرخه ی تولید

3-      محاسبه جیره روزانه

4-      اندازه گیری وضعیت بدن دام

5-      کافی بودن فضای آخور

6-      مطمئن بودن از منابع آب پاکیزه                 آزمایش کیفی خوراکها :

دامدار باید منابع غذایی در دسترس را شناسایی کند.

علوفه :علوفه خشک ٬تغییر پذیر ترین منبع غذایی در دامداری است . بدون انجام آزمایشهای دقیق٬ پی بردن از کیفیت علوفه مشکل است . کیفیت علوفه های خشک به ترکیب گونه ها (درصد لو گوم ٬درصد گراس)٬زمان برداشت(اواخر بهاریا اوایل تابستان)و حاصلخیزی خاک بستگی دارد .

به عنوان مثال در گیاه Timothy ٬دامنه پروتئین خام از 17% تا 8/7%و مجموع مواد غذایی گوارش پذیر (TDN) از 65%تا 50%  ٬بسته به زمان برداشت ٬تغییر میکند . در مورد یونجه ٬پروتئین خام از 20%تا12%TDNاز 66%تا59%از اواخر مرحله ی رشد تا رشد کامل ٬متفاوت است . در علوفه ٬مرحله رشد بر درصد پروتئین خام و کمتر شدن مقدار درصد TDN گیاه ٬ اثر زیادی دارد. گونه گیاهی هم مقداری در این زمینه موثر است

مثال _ علوفه برداشت شده در میانه گلدهی :

 

نمونه 1

نمونه 2

75%یونجه + 25%تیموتی

25%یونجه+75%تیموتی

15%=CP %

11%=CP%

با توجه به اینکه تغییر پذیری زیادی در کیفیت علوفه وجود دارد ٬ علوفه باید تحت آزمایش قرار گیرد. دست کم٬علوفه را باید برای سنجش این مواد آزمایش نمود :پروتئین خام٬ ADF ٬کلسیم ٬ فسفر ٬ منیزیم ٬ پتاسیم و عناصر کم نیاز (مس٬ منگنز٬روی).

دانستن تغییر نیازهای غذایی در طول چرخه تولید :

با توجه به اینکه نیازهای غذایی گوسفندان برای مدیریت بهتر آنها ٬لازم است با چرخه تولیدی آنها آشنا بوده ٬ بدانیم هر گروه از میشها در کدام بخش از این چرخه قرار می گیرند تا آنها را جداگانه اداره نماییم . بدون توجه به نوع سیستم تولیدی هر تولید کننده (2 بار یا یکبار در سال ) کلید بدست آوردن سود٬تغذیه برای تولید (و دانستن اینکه میشهایی که تغذیه میکنید در کدام بخش از تولید قرار دارند)٬ به کف رساندن هزینه های خوراکدهی با پرهیز از تغذیه بیش از اندازه میباشد .

در چرخه تولیدی میش ٬میتوانیم 6 مرحله مهم را در نظر بگیریم :نگهداری ٬فلاشینگ٬جفتگیری٬اوایل بارداری ٬اواخر بارداری و اوایل شیردهی . اگر دامدار بخواهد محصول گله خوب بوده و بره هاای خوبی برای فروش داشته باشد٬ مدیریت عمومی وبویژه مدیریت تغذیه ای را در هر مرحله باید به نسبت تغییر دهد. احتیاجات تغذیه ای در دوره نگهداری و اوایل بارداری ٬ حداقل در اواخر بارداری و هنگام شیر دهی (بخصوص میشی که چند قلو حامله بوده و میشی که بره های دوقلو را شیر میدهد )حداکثر میباشد . نمودار زیر نمونه خوبی برای نشان دادن تغییرات احتیاجهای غذایی میش در مراحل مختلف تولید است .

مرحله نگهداری (16-0هفتگی)

در این مرحله تغذیه بصورتی است که وزن میش ثابت بماند . میش هیچ نوع تولیدی ندارد(شیر نمی دهد ٬باردار نیست )بنابر این در بقیه مراحل تولید ٬احتیاج باید بیشتر از مرحله نگهداری باشد .طول دوره نگهداری به سیستم تولید بستگی دارد . در سیستم هایی که تولید سریع در نظر گرفته باشد ٬طول این دوره کوتاه و به روز شروع نزدیک است ٬اما در سیستم یکبار زایش در سال٬ می تواند تا 16 هفته به طول انجامد . چون باید وزن میشها ثابت بماند ٬تغذیه با دانه غلات در این دوره لازم نیست.

مرحله جفتگیری و فلاشینگ

عمل افزایش جذب مواد مغذی قبل و در دورهءجفتگیری را فلاشینگ میگویند . هدف ازانجام آن٬ افزایش میزان تخمک اندازی و در نتیجه ٬افزایش میزان بره زایی است . واکنش به فلاشینگ به سن میش (میشهای بالغ نسبت به یکسالها جواب بهتری به فلاشینگ می دهند )٬نژاد ٬وضعیت بدن و مرحلهء جفتگیری بستگی دارد . بهترین نتیجه در اوایل و اواخر فصل جفتگیری بدست آمده است ٬در برابر فلاشینگ در اوج فصل جفتگیری که کمترین اثر را در افزایش درصد بره زایی دارد .

فلاشینگ بویژه برای میشهای لاغری که از دسترس شیر دهی پیشین بهبود نیافته اند ٬بسیار سودمند است .

فلاشینگ معمولاً با چرای علف تازه ٬علف های خشک مکمل٬ یا اضافه کردن روزانه حدکثر 450 گرم دانه غلات به ازاء هر میش است ٬که به عوامل محیطی (چه هنگامی از سال)موجود بودن علوفهء خشک و وضعیت بدن میشها بستگی دارد . این تغذیه ویژه 2 هفته قبل از جفتگیری شروع شده و دست کم 4-2 هفته در طول فصل جفتگیری ادامه می یابد اینکار  باعث جایگزینی خوب رویان در دیواره رحم و کاهش مرگ زود هنگام رویانی می شود . فلاشینگ را نباید زیاد ادامه داد طولانی شدن این دوره باعث صرف هزینه غیر ضروری می شود و نیز باید از اضافه وزن در طول بارداری اجتناب کرد ٬ همانگونه که باید از کاهش شدید سطح تغذیه خودداری نمود. خوراکدهی باندازه 450-220 گرم با دانه غلات برای هر میش در هر روز خواهد بود .

اوایل بارداری (15 هفته)

در اوایل بارداری رشد رویانی بسیار کم است و کل احتیاجات میش در این دوره با احتیاجات آن در دوره نگهداری تفاوت چندانی ندارد .

بنابراین جیره ی روزانه به جیره نگهداری شبیه است ٬تنها با اندکی افزایش . تغذیه با دانه غلات در این دوره معمول نیست مگر آنکه علوفه بطور استثنایی بی کیفیت بوده ٬میشها هنوز لاغر باشند .

اواخر بارداری (4هفته آخر)

نزدیک به شیر دهی ٬ این دوره بیشترین نیاز غذایی را برای رشد رویانی و افزایش پتانسیل برای تولید شیر زیاد ٬ دارد . بیش از 80%درصد رشد رویان در 6 هفته آخر بارداری روی میدهد . تغذیه نامناسب در این دوره (بویژه از نظر انرژی) اثرات مضری بر تولید شیر ٬وزن هنگام تولید و توانایی (زنده مانی )بره خواهد داشت . در صورتی که درصد بره زایی در حد متوسط تصور میشود٬ جیره روزانه هر میش باید دارای335گرم و در صورتی که درصد بره زایی بیش از 200 درصد پیش بینی شود٬جیره روزانه باید دارای 785-675 گرم مخلوط دانه غلات به ازاءهر میش باشد .

دوره شیر دهی (12-6 هفته )

به طور معمول ٬پیک شیر دهی میش4-3 هفته بعداز زایمان است و 75%کل شیر دهی آن در 8 هفته اول شیر دهی تولید میشود . میشی که دوقلو زا زاییده٬ 40%_20% بیشتر از میش تک قلو زا تولید میکند . با توجه به اینکه نخست رشد بره بسیار مهم بوده و به تولید شیر میش بستگی دارد ٬ بهینه سازی تولید شیر بسیار حیاتی است . بسیار دیده شده که گله میش با توجه به تعداد بره هایی که تحت مراقبت قرار دهند از غذای کافی برخوردار نبوده اند . بیشتر این موارد شامل ناکافی بودن مقدار دانه غلات تغذیه شده و در 6-4 هفته اول شیر دهی است (کمبود انرژی جیره و بعضی موارد کمبود پروتئین ). تولید شیر در میش _ همانند گاو شیری واکنشی به جذب مواد غذایی است .

همراه با علوفه خشکی که از نظر کیفی متوسط تا خوب باشد ٬ میشهای تک زا به 675 گرم و میشهای دوقلو زا به 1300_900 گرم مخلوط دانه غلات در هر روز احتیاج دارند .

سیستم افزایش بره زایی

اطلاعات داده شده در بالا در مورد سیستم یکبار بره زایی در سال٬ چه وچرا و چه زمستانه ٬می باشد . تولید کنندگانی که سیستم دو بار زایش در سال را در گله خود دارند باید وزن میش را بیش از وضعیت متوسط نگه دارند . اگر دامدار قصد جفتگیری مجدد میش دارد ٬ وزن میش در طول دوره شیر دهی نباید کاهش یافته میشها باید در دوره زایش بره ها از شیر گیری و وزن از شیر گرفتن بره ها مورد توجه قرار گیرند .

فرمول نویسی جیره :

جیره روزانه باتوجه به منابع غذایی موجو در دامداری  ٬ باقی نگاه داشتن وزن میش بالغ ٬میزان بره زایی مورد انتظار ٬مرحله تولید(نگهداری٬بارداری وغیره ) و محاسبه وضعیت بدن ٬تعیین میشود . جیره ها مقدار پیشنهادی خوراکدهی به گله در مراحل گوناگون تولید می باشد .

محاسبه وضعیت بدنی :

برای خوراکدهی خوب گله ٬باید وضعیت بدنی دامها را دانست . در این صورت دامدار در می یابد میشها چگونه به جیره غذایی عرضه شده به آنها٬ پاسخ می دهند. اگر اینکار انجام نگیرد ٬بررسی نمونه علوفه و فرمول نویسی جیره ٬بیهوده خواهد بود . دامدار باید تشخیص دهد گله چگونه به جیره خود واکنش نشان می دهد و گر نه خوراکدهی خوب گله انجام نخواهد شد .

فضای آخور :

فضای کافی آخور برای گله میش باید فراهم شود . اگر تمام میشها با هم تغذیه می کردند ٬ 46-40 سانتی متر طول آخور باید برای هر میش در نظر گرفته شود و گر نه میشهای کوچک و پر تولید ٬وضعیت بدنی خویش را از دست داده و از تولیدشان کاسته می شود . فضای کافی آخور دامدار را مطمئن می سازد که تمام میشها فرصتی برای مصرف جیره روزانه خود دارند .

آب :

در موارد بسیاری ٬آب ارزانترین ماده غذایی برای گله میش است . آب پاکیزه و تازه باید همیشه در دسترس میشها باشد . این مورد بویژه برای میشهای شیر ده و بره های جوان مهم است . میشهای شیر ده به مقدار زیادی آب برای شیر دهی مناسب نیاز دارند . میشهای خشک مقدار کمتری آب مصرف مینمایند . پیشنهاد میشود یک فوت مربع (093/0متر مربع )سطح آبخور برای هر میش در نظر گرفته میشود .

مدیریت قوچ

مورد مهم دیگری که پیش از مدیریت منابع غذایی موجود باید توسط دامدار تعیین شود٬ مرحله تولید مثلی گله است . اگر میشها در مرحله مشابهی از چرخه تولید مثلی نباشد ٬دامدار نمی تواند گله را بطور موثری با مواد خوراکی تغذیه نماید . برای مثال مشکل است بتوان نیاز های غذایی تمام میشها را برآورده ساخت وقتی قرار باشد تعدادی از میشها در اواسط دیماه زایمان کنند ٬در حالیکه دیگر میشها تا نیمه فروردین بره ای نخواهند زایید . بسته به مرحله تولیدی ٬نیازهای غذاییی متفاوت میباشد . برای اطمینان از اینکه تمام میشها در مرحله تولیدی مشابهی باشند ٬کنترل قوچها بسیار مهم است . برنامه آمیزشی گله ٬اینچنین پیشنهاد میشود :

 

 

زمان آمیزش

زمان زایمان

اولین آمیزش

24 مرداد - ورود قوچ به گله

 

23 شهریور _خروج قوچ از گله

18 دیماه تا 19 بهمن

دومین آمیزش

29 آبان - ورود قوچ به گله

 

29 آذر  - خروج قوچ از گله

27 فروردین تا 26 اردیبهشت

 

بر روی قوچهایی که در ماههای آبان و آذر وارد گله میشها شدند باید وسیله علامتگذاری وجود داشته باشد تا مشخص شود کدام میشها در نیمه دیماه زایمان می کنند .

 

سومین آمیزش

16 فروردین - ورود قوچ به گله

 

16 خرداد - خروج قوچ از گله

 

10 شهریور تا 10 آبان

 

  • اگر دوبار زایش در سال مورد نظر باشد

این نوع برنامه ریزی گله را به گروههایی از لحاظ زمان زایمان تقسیم می کند .تمام مراحل بهبود تغذیه میش را باید باهم و بصورت هماهنگ انجام داد . انجام یک یا دو مرحله بتنهایی نمی تواند تاثیر چندانی در بهبود تغذیه گله داشته باشد . اگر بعضی از مراحل حذف شوند ٬بویژه محاسبه وضعیت بدن و فضای مناسب آخور ٬ آنگاه دامدار خود رادر وضعیتی خواهد یافت که پر تولید ترین میشهای گله در حال حذف شدن می باشند ٬چرا که قادر به حذف وضعیت بدن خود نیستند .با توجه به اینکه میشهای پر تولید به تغذیه بیشتری نیاز دارند بنابر این در صورت عدم دریافت کافی مواد غذایی ٬اندازه وضعیت بدنی خود را نسبت به بقیه گله ٬زودتر از دست میدهند .

بیشترین هزینه ای که دامدار متحمل میشود مربوط به تغذیه است . هزینه خوراک 80%هزینه مستقیم دامداری رادر بر میگیرد . برای مهیا کردن یک جیره مناسب دامدار باید منابع غذایی قابل دسترس را ارزیابی کند (تست غذا)٬ این منابع غذایی باید با احتیاجات غذایی گله مطابقت داده شود (فرمول جیره روزانه ) ٬ گله باید از سطح کافی تجهیزات آخور و آبخوری بهره مند باشد و وضعیت بدن میش باید مرتب محاسبه شود تا واکنش دام به برنامه خوراکی آن ٬معمول گردد . همچنین دامدار باید بتواند مراحل تولید مثلی گله که موثر ترین روش اینکار با مدیریت شایسته قوچها بدست می آید .

بعنوان یک قانون عمومی ٬دامدار باید علوفه خشک را برای رفع اشتهای گله٬ دانه غلات را برای رساندن بدن به وضعیت مطلوب و نمک ید دار٬ کبالت و دیگر مواد معدنی به صورت آزاد در اختیار گله پر تولید و مناسب رشد باشد٬باید روشهای گفته شده را باهم هماهنگ نماید تا تغذیه خوب گله با آزمایش از طریق محاسبه وضعیت بدنی و مدیریت قوچ بدست می آید .

 

 


خدمات دامپروری پرهام
ساعت ۱:۳٠ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢٩ مهر ،۱۳۸٩   کلمات کلیدی:

ارایه کلیه خدمات دامپروری


  ARTIFICAL INSEMINATION

  • مشاوره در امور پرورش گاو شیری و پرواری
  • شماره زنی کپل و تهیه اسکیج کامپیوتری
  • اصلاح نژاد و تلقیح مصنوعی
  • انواع اسپرم ایرانی و خارجی
  • همزمان ساری فحلی
  • جیره نویسی کامپیوتری

هدف ما جلب رضایت و پیشرفت شما می باشد

کلیه امور فوق توسط کارشناس علوم دامی ومجرب انجام می گردد.

مهندس مهدی دل آسا

شماره نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی:۱۶۰۸۶۰۱۱۷۶

دارای دیپلم تلقیح مصنوعی از مرکز اصلاح نژاد ایران

با بیش از ۱۰ سال سابقه کار

mehdidelasa@gmail.com

شماره های تماس

۰۹۱۲۱۳۳۲۷۱۴

۰۹۳۹۱۳۳۲۷۱۴

حومه کرج-شهریار-ملارد